Το γεγονός ότι υπάρχει μεγάλη ποικιλία διαχειριστών παραθύρων για τα X στο Linux, μέχρι πρότινος δεν θεωρείτο και τόσο θετικό. Η ποικιλία αυτή υπήρχε σε βάρος μιας ζητούμενης ομοιομορφίας και κάποιας τυποποίησης του γραφικού περιβάλλοντος. Δεν υπήρχε δηλαδή κάποιος προκαθορισμένος και ευρέως αποδεκτός τρόπος για να επιτευχθεί η κάθε εργασία και ο κάθε διαχειριστής παραθύρων υλοποιούσε το δικό του σύστημα διαχείρισης. Δημιουργήθηκε έτσι σύγχυση στους χρήστες καθώς πολλοί δεν γνώριζαν ποιον διαχειριστή να επιλέξουν.

Για τη λύση αυτού του προβλήματος δημιουργήθηκαν δύο βασικά κινήματα, που ως στόχο το καθένα τους είχε να υλοποιήσει ένα ολοκληρωμένο περιβάλλον εργασίας που θα χαρακτηρίζεται από ομοιομορφία, αυτοσυνέπεια, σταθερότητα, άνεση στη χρήση και ευκολία στην ανάπτυξη εφαρμογών.

Τα δύο αυτά κινήματα είναι το KDE και το GNOME. Κάθε ένα έχει διαφορετική φιλοσοφία ως προς την ιδανική φύση του περιβάλλοντος εργασίας αλλά αυτό κάθε άλλο παρά εμπόδιο αποτελεί στην ανάπτυξή τους. Το αντίθετο μάλιστα, αφού αυτή η άμιλλα ωθεί τους προγραμματιστές του καθενός περιβάλλοντος να το εμπλουτίσουν και να το αναπτύξουν περισσότερο.

KDE

Όταν ο Matthias Ettrich ξεκίνησε το KDE το 1996, λίγοι θα μπορούσαν να φανταστούν ότι σήμερα θα ήταν ίσως το πιο δημοφιλές περιβάλλον εργασίας στο Linux και στα υπόλοιπα UNIX συστήματα. Αν και στην αρχή η εμφάνισή του KDE 1.0 ήταν υπερβολικά όμοια με αυτή των Windows 95/98, σήμερα η παραμετροποίηση της εμφάνισης του KDE 3.5 ξεπερνάει κατά πολύ όλα τα υπόλοιπα λειτουργικά συστήματα. Ωστόσο, το KDΕ δεν είναι απλά ένα εμφανίσιμο περιβάλλον εργασίας. Συνοδεύεται από εργαλεία ανάπτυξης λογισμικού, όπως το KDevelop και το KDE-Designer (αμφότερα υπάρχουν ως πακέτα στο Debian) και από ολοκληρωμένα API (διασυνδέσεις προγραμματισμού εφαρμογών) για ανάπτυξη εφαρμογών. Το KDE βασίζεται στην βιβλιοθήκη Qt, η οποία χαρακτηρίζεται από μια ιδιαίτερη ευκολία στην ανάπτυξη εφαρμογών χρησιμοποιώντας τελευταίες τεχνολογίες αντικειμενοστραφούς προγραμματισμού (Object Oriented Programming) και επικοινωνίας διεργασιών μέσω μηνυμάτων και σημάτων (message & signal passing interfaces). Αυτήν την ευκολία έχει εκμεταλλευτεί και το KDE ώστε οι εφαρμογές του να έχουν γρήγορη ανταπόκριση και ελάχιστο χρόνο καθυστέρησης κατά την αλληλεπίδραση με το χρήστη.

Τα γραφικά περιβάλλοντα και οι τρόποι αλληλεπίδρασης με τους χρήστες των εφαρμογών του KDE χαρακτηρίζονται από συνέπεια και ομοιομορφία. Είναι επίσης πολύ εύκολο να γίνει η μετάφραση και μετατροπή μιας εφαρμογής αλλά και ολόκληρου του γραφικού περιβάλλοντος σε κάποια συγκεκριμένη γλώσσα. Αυτή τη στιγμή το KDE είναι μεταφρασμένο σε 70 γλώσσες, συμπεριλαμβανομένων και εξωτικών γλωσσών όπως κινέζικα, ινδικά και αραβικά αλλά και φυσικά ελληνικά.

Το ίδιο το KDE Project έχει ξεκινήσει και τη δημιουργία μιας σουίτας προγραμμάτων γραφείου, το KOffice, που έχει ως απώτερο σκοπό την αντικατάσταση εμπορικών πακέτων όπως το Microsoft Office. Ακόμη βρίσκεται σε περίοδο ανάπτυξης αλλά η πρόοδος γίνεται με ταχείς ρυθμούς και ήδη ορισμένα από τα τμήματα του KOffice, το KWord και το KSpread, ένας επεξεργαστής κειμένου και μια εφαρμογή φύλλων εργασίας (spreadsheet) αντίστοιχα, είναι κατάλληλα προς χρήση.

Για περισσότερες πληροφορίες για το KDE, ανατρέξατε στην διεύθυνση http://www.kde.org.

GNOME

Σύντομα μετά το KDE, το 1997, ο Miguel de Icaza ξεκίνησε τη δημιουργία ενός δεύτερου γραφικού περιβάλλοντος εργασίας που θα προσέφερε αυτά που τότε αδυνατούσε να προσφέρει το KDE, δηλ. ταχύτητα και μικρή κατανάλωση πόρων (ειδικά μνήμης). Το περιβάλλον αυτό ονομάστηκε GNOME και γρήγορα έγινε δημοφιλές, ειδικά για χρήση σε υπολογιστές χαμηλών επιδόσεων, καθώς οι απαιτήσεις του ήταν σαφώς μικρότερες από αυτές του KDE. Αλλά δεν περιορίστηκε στο να είναι ένα ελαφρύ υποκατάστατο του KDE και γρήγορα το GNOME εξελίχθηκε σε ένα ισχυρό ανταγωνιστή.

Σε αντιστοιχία με το KDE, το GNOME βασίστηκε στη βιβλιοθήκη GTK, που παρέχει παρόμοια χαρακτηριστικά με τη βιβλιοθήκη Qt. Μάλιστα, για τη βιβλιοθήκη GTK προσφέρονται διασυνδέσεις με περισσότερες γλώσσες προγραμματισμού πέρα από τις C/C++, όπως Perl, Python και Tcl.

Ένα από τα κυριότερα πλεονεκτήματα του GNOME είναι οι εφαρμογές που βασίζονται σε αυτό. Ορισμένες από αυτές ευθύνονται για την εξάπλωση της φήμης του λογισμικού ανοικτού κώδικα. Πληροφοριακά θα αναφέρουμε τις GIMP, Mozilla, Evolution, Gnumeric, Abiword, GAIM, X-Chat, κλπ. Οι εφαρμογές αυτές παρέχονται στα αντίστοιχα πακέτα λογισμικού του Debian.

Ο επίσημος δικτυακός τόπος του GNOME βρίσκεται στην διεύθυνση http://www.gnome.org.